(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

భీష్మపర్వ - అధ్యాయ 110

॥ శ్రీః ॥
6.110. అధ్యాయః 110
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Topics
అర్జునదుఃశాసనయుద్ధం ॥ 1 ॥
Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 6-110-0x(4224)(43839)
అర్జునస్తు రణే రాజందృష్ట్వా భీష్మస్య విక్రమం ।
శిఖండినమథోవాచ సమభ్యోహి పితామహం ॥ 6-110-1(43840)
న చాపి భీస్త్వయా కార్యా భీష్మాదద్య కథంచన ।
అహమేనం శరైస్తీక్ష్ణైః పాతయిష్యే రథోత్తమాత్ ॥ 6-110-2(43841)
సంజయ ఉవచ। 6-110-3x(4225)
ఏవముక్తస్తు పార్థేన శిఖండీ భరతర్షభ ।
అభ్యద్రవత గాంగేయం శ్రుత్వా పార్థస్య భాషితం ॥ 6-110-3(43842)
ధృష్టద్యుంనస్తథా రాజన్సౌభద్రశ్చ మహారథః ।
హృష్టావాద్రవతాం భీష్మం శ్రుత్వా పార్థస్య భాషితం ॥ 6-110-4(43843)
విరాటద్రుపదౌ వృద్ధౌ కుంతిభోజస్య దంశితః।
అభ్యద్రవత గాంగేయం పుత్రస్య తవ పశ్యతః ।
నకులః సహదేవశ్చ ధర్మరాజశ్చ వీర్యవాన్ ॥ 6-110-5(43844)
తథేతరాణి సైన్యాని సర్వాంయేవ విశాంపతే ।
సమాద్రవంత గాంగేయం శ్రుత్వా పార్థస్య భాషితం ॥ 6-110-6(43845)
ప్రత్యుద్యయుస్తావకాశ్చ సమేతాంస్తాన్మహారథాన్ ।
యథాశక్తి యథోత్సాహం తన్మే నిగదతః శృణు ॥ 6-110-7(43846)
చిత్రసేనో మహారాజ చేకితానం సమభ్యాయాత్ ।
భీష్మప్రేప్సుం రణే యాంతం వృషం వ్యాఘ్రశిశుర్యథా ॥ 6-110-8(43847)
ధృష్టద్యుంనం మహారాజ భీష్మాంతికముపాగతం ।
త్వరమాణం రణే యత్తం కృతవర్మా న్యవరాయత్ ॥ 6-110-9(43848)
భీమసేనం సుసంక్రుద్ధం గాంగేయస్య వధైషిణం ।
త్వరమాణో మహారాజ సౌమదత్తిర్న్యవారయత్ ॥ 6-110-10(43849)
తథైవ నకులం శూరం కిరంతం సాయకాన్బహూన్ ।
వికర్ణో వారయామాస ఇచ్ఛన్భీష్మస్య జీవితం ॥ 6-110-11(43850)
సహదేవం తథా రాజన్యాంతం భీష్మరథం ప్రతి।
వారయామాస సంక్రుద్ధః కృపః శారద్వతో యుధి ॥ 6-110-12(43851)
రాక్షసం క్రూరకర్మాణం భైమసేనిం మహాబలం ।
భీష్మస్య నిధనప్రేప్సుం దుర్ముఖోఽభ్యజ్రవద్బలీ ॥ 6-110-13(43852)
సాత్యకిం సమరే క్రుద్ధమార్స్యశృంగివారయత్ ।
`భీష్మస్య వధమిచ్ఛంతం పాండవప్రీతికాంయయా' 6-110-14(43853)
అభిమన్యుం మహారాజ యాంతం భీష్మరథం ప్రతి।
సుదక్షిణో మహారాజ కాంభోజ ప్రత్యవారయత్ ॥ 6-110-15(43854)
విరాటద్రుపదౌ వృద్ధౌ సమేతావరిమర్దనౌ ।
అశ్వత్థామా తతః క్రుద్ధో వారయామాస భారత ॥ 6-110-16(43855)
తథా పాండుసుతం జ్యేష్ఠం భీష్మస్య వధకాంక్షిణం ।
భారద్వాజో రణే యత్తో ధర్మపుత్రమవారయత్ ॥ 6-110-17(43856)
అర్జునం రభసం యుద్ధే పురస్కృత్య శిఖండినం ।
భీష్మప్రేప్సుం మహారాజ భాసయంతం దిశో దశ ॥ 6-110-18(43857)
దుఃశాసనో మహేష్వాసో వారయామాస సంయుగే।
అన్యే చ తావకా యోధాః పాండవానాం మహారథాన్ ॥ 6-110-19(43858)
భీష్మస్యాభిముఖాన్యాతాన్వారయామాసురాహవే ।
ధృష్టద్యుంనస్తు సైన్యాని ప్రాక్రోశంస్తు పునః పునః ॥ 6-110-20(43859)
అభ్యద్రవత సంరబ్ధో భీష్మమేకం మహారథః ।
ఏషోఽర్జునో రణే భీష్మం ప్రయాతి కురునందనః ॥ 6-110-21(43860)
అభ్యద్రవత మాభైష్ట భీష్మో హి ప్రాప్స్యతే న వః ।
అర్జునం సమరే యోద్ధుం నోత్సహేతాపి వాసవః ॥ 6-110-22(43861)
కిము భీష్మో రణే వీరా గతసత్వోఽల్పజీవితః।
ఇతి సేనాపతేః శ్రుత్వా పాండవానాం మహారథాః ॥ 6-110-23(43862)
అభ్యద్రవంత సంహృష్టా గాంగేయస్య రథం ప్రతి।
ఆగచ్ఛతస్తాన్సమరే వార్యోఘానచలా ఇవ ॥ 6-110-24(43863)
అవారయంత సంహృష్టాస్తావకాః పురుషర్షభాః ।
దుఃశాసనో మహారాజ భయం త్యక్త్వా మహారథః ॥ 6-110-25(43864)
భీష్మస్య జీవితాకాంక్షీ ధనంజయముపాద్రవత్ । 6-110-26bతథైవ పాండవాః శూరా గాంగేయస్య రథం ప్రతి ॥ 6-110-26(43865)
అభ్యద్రవంత సంగ్రామే తవ పుత్రాన్మహారథాః ।
తత్రాద్భుతమపశ్యామ చిత్రరూపం విశాంపతే ॥ 6-110-27(43866)
దుఃశాసనరథం ప్రాప్య యత్పార్థో నాత్యవర్తత ।
యథా వారయతే వేలా క్షుబ్ధతోయం మహార్ణవం ॥ 6-110-28(43867)
తథైవ పాండవం క్రుద్ధం తవ పుత్రో న్యవారయత్।
ఉభౌ తౌ రథినాం శ్రేష్ఠావుభౌ భారతదుర్జయౌ ॥ 6-110-29(43868)
ఉభౌ చంద్రార్కసదృశౌ కాంత్యా దీప్త్యా చ భారత।
తథా తౌ జాతసంరంభావన్యోన్యవధకాంక్షిణౌ ॥ 6-110-30(43869)
సమీయతుర్మహాసంఖ్యే మయశక్రౌ యథా పురా।
దుఃశాసనో మహారాజ పాండవం విశిఖైస్త్రిభిః ॥ 6-110-31(43870)
వాసుదేవం చ వింశత్యా తాడయామాస సంయుగే।
తతోఽర్జునో జాతమన్యుర్వార్ష్ణేయం వీక్ష్య పీడితం ॥ 6-110-32(43871)
దుఃశాసనం శతేనాజౌ నారాచానాం సమార్పయత్।
తే తస్య కవచం భిత్త్వా పపుః శోణితమాహవే ॥ 6-110-33(43872)
` యథైవ పన్నగా రాజంస్తటాకం తృషితాస్తథా।'
దుఃశాసనస్త్రిభిః క్రుద్ధః పార్థం వివ్యాధ పత్రిభిః।
లలాటే భరతశ్రేష్ఠ శరైః సన్నతపర్వభిః ॥ 6-110-34(43873)
లలాటస్థైస్తు తైర్బాణైః శుశుభే పాండవో రణే।
యథా మేరుర్మహారాజ శృంగైరత్యర్థముచ్ఛ్రితైః ॥ 6-110-35(43874)
సోఽతివిద్ధో మహేష్వాసః పుత్రేణ తవ ధన్వినా।
వ్యరాజత రణే పార్థః కింశుకః పుష్పవానివ ॥ 6-110-36(43875)
దుఃశాసనం తతః క్రుద్ధః పీడయామాస పాండవః।
పర్వణీవ సుసంక్రుద్ధో రాహుః పూర్ణం నిశాకరం ॥ 6-110-37(43876)
పీడ్యమానో బలవతా పుత్రస్తవ విశాంపతే ।
వివ్యాధ సమరే పార్థం కంకపత్రైః శిలాశితైః ॥ 6-110-38(43877)
తస్య పార్థో ధనుశ్ఛిత్వా రథం చాస్య త్రిభిః శరైః ।
ఆజఘాన తతః పశ్చాత్పుత్రం తే నిశితైః శరైః ॥ 6-110-39(43878)
సోఽన్యత్కార్ముకమాదాయ భీమస్య ప్రముఖే స్థితః।
అర్జునం పంచావింశత్యా బాహ్వోరురసి చార్పయత్ ॥ 6-110-40(43879)
తస్య క్రుద్ధో మహారాజ పాండవః శత్రుతాపనః ।
అప్రైషీద్విశిఖాన్ఘోరాన్యమదండోపమాన్బహూన్ ॥ 6-110-41(43880)
అప్రాప్తానేవ తాన్బాణాంశ్చిచ్ఛేద తనయస్తవ ।
యతమానస్య పార్థస్య తదద్భుతమివాభవత్ ॥ 6-110-42(43881)
పార్థం చ నిశితైర్బాణైరవిధ్యత్తనయస్తవ ।
తతః క్రుద్ధో రణే పార్థః శరాన్సంధాయ కార్ముకే ॥ 6-110-43(43882)
ప్రేషయామాస సమరే స్వర్ణపుంఖాంఛిలాశితాన్ ।
న్యమంజంస్తే మహారాజ తస్య కాయే మహాత్మనః ॥ 6-110-44(43883)
యథా హంసా మహారాజ తటాకం ప్రాప్య భారత।
పీడితశ్చైవ పుత్రస్తే పాండవేన మహాత్మనా ॥ 6-110-45(43884)
హిత్వా పార్థం రణే తూర్ణం భీష్మస్య రథమావ్రజత్।
అగాధే మంజతస్తస్య ద్వీపో భీష్మోఽభవత్తదా ॥ 6-110-46(43885)
ప్రతిలభ్య తతః సంజ్ఞాం పుత్రస్తవ విశాంపతే ।
అవారయత్తతః శూరో భూయ ఏవ పరాక్రమీ ॥ 6-110-47(43886)
శరైః సునిశితైః పార్థం యథా వృత్రం పురందరః।
నిర్బిభేద మహాకాయో వివ్యథే నైవ చార్జునః ॥ ॥ 6-110-48(43887)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే భీష్మపర్వణి భీష్మవధపర్వణి దశమదివసయుద్ధే దశాధికశతతమోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Bhishma Parva - Chapter Footnotes

6-110-18 రభసం కృతోత్సాహం ॥
6-110-24 ప్రలయానివ ఇతి పాఠే ప్రలయాకాలీనానివ॥
6-110-27 అద్భుతం అభూతపూర్వం ॥
6-110-31 యమశక్రౌ ఇతి పాఠాంతరం ॥
6-110-41 అప్రైషీత్। ఉపసర్గాత్పూర్వోఽడగామస్తు ఛాందసః। ఏవమన్యత్రాపి ॥
6-110-46 ద్వీప ఆశ్రయః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.